Συχνά, δημιουργείται η εικόνα ενός ανθρώπου που ξέρει ακριβώς ποιος είναι, τι θέλει και γιατί δρα με τον τρόπο που δρα.
Η πραγματική αυτογνωσία, όμως, συχνά φαίνεται πολύ πιο αβέβαιη.
Μπορεί να ξεκινήσει με τη φράση:
«Δεν ξέρω πραγματικά γιατί το κάνω αυτό».
Η αυτογνωσία δεν είναι μια έτοιμη εικόνα του εαυτού
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει μια πολύ σταθερή αντίληψη για την προσωπικότητά του.
«Έτσι είμαι εγώ».
«Εγώ ποτέ δεν…»
«Για μένα είναι σημαντικό…»
Αυτές οι αντιλήψεις μπορεί να είναι απολύτως σωστές.
Μπορεί όμως και να μας εμποδίζουν να δούμε τις καταστάσεις όπου δρούμε διαφορετικά από ό,τι ισχυρίζεται η ιστορία που λέμε για τον εαυτό μας.
Επομένως, η αυτογνωσία δεν είναι μόνο η εύρεση απαντήσεων.
Είναι επίσης η ικανότητα να ανεχόμαστε για μια στιγμή το ότι δεν υπάρχει ακόμα απάντηση.
Οι επαναλαμβανόμενες καταστάσεις λένε περισσότερα από ένα μεμονωμένο συναίσθημα
Αν το ίδιο πρόβλημα εμφανίζεται ξανά σε διαφορετικά περιβάλλοντα, μπορεί να υπάρχει κάτι ενδιαφέρον εκεί.
Γιατί νιώθω συνεχώς στους χώρους εργασίας μου ότι δεν με εκτιμούν;
Γιατί αποσύρομαι πάντα ακριβώς τη στιγμή που ο άλλος έρχεται πιο κοντά;
Γιατί αναβάλλω πράγματα που εγώ ο ίδιος θεωρώ σημαντικά;
Γιατί πιάνω τον εαυτό μου να αμύνεται πριν καν ο άλλος με επικρίνει;
Για μια μεμονωμένη κατάσταση, συχνά βρίσκεται μια εξήγηση.
Ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο αρχίζει να λέει κάτι περισσότερο.
Το να ονομάσεις ένα συναίσθημα δεν σημαίνει ότι το κατανοείς
«Νιώθω άγχος».
«Είμαι θυμωμένος».
«Είμαι απογοητευμένος».
Η αναγνώριση του συναισθήματος είναι σημαντική, αλλά ο στοχασμός μπορεί να συνεχιστεί από εκεί και πέρα.
Πού στοχεύει ο θυμός;
Τι θα ήθελες να είχε συμβεί;
Τι φοβάσαι ότι σημαίνει η απογοήτευση;
Τι ακριβώς σε αυτή την κατάσταση σε άγγιξε τόσο έντονα;
Όταν εξετάζουμε το ίδιο πράγμα από πολλές οπτικές γωνίες, το συναίσθημα αρχίζει να αποκτά δομή.

Γιατί βοηθάει ένας άλλος συνομιλητής;
Μέσα στο κεφάλι μας, είναι δύσκολο να εκπλήξουμε τον εαυτό μας.
Συνήθως ξέρουμε ήδη τι πιστεύουμε για μια κατάσταση.
Σε μια συζήτηση, ενδιαφέροντα μπορεί να γίνουν τα μικρά σημεία: η λέξη που επιλέξατε, μια αντίφαση μεταξύ δύο σκέψεων ή κάτι που προσπεράσατε γρήγορα.
Ο άλλος μπορεί να σταθεί ακριβώς στο σημείο που εσείς θα είχατε ήδη αφήσει πίσω σας.
Γι' αυτό τον λόγο, μια συνεχής διαλεκτική διαδικασία μπορεί να φέρει στην επιφάνεια πράγματα που μια μεμονωμένη αυτο-ανάλυση δεν μπορεί.
Αυτογνωσία δεν σημαίνει συνεχή αυτοπαρατήρηση
Δεν χρειάζεται να αναλύουμε τα πάντα.
Αν ο στοχασμός μετατραπεί σε μια ατελείωτη επιτήρηση των πράξεών μας, μπορεί ακόμη και να μας απομακρύνει από την εμπειρία μας.
Ο σκοπός δεν είναι να χτίσουμε μια τέλεια εξήγηση για τον εαυτό μας.
Ο σκοπός είναι να παρατηρήσουμε λίγο καλύτερα από πριν τι συμβαίνει.
Μερικές φορές, μια μικρή παρατήρηση αρκεί:
«Σε αυτό το σημείο, εγώ συνήθως αποσύρομαι».
Την επόμενη φορά, μπορεί να υπάρχει μία ακόμη επιλογή.
Η κατανόηση αλλάζει
Ο τρόπος που κατανοείτε τον εαυτό σας σήμερα δεν είναι απαραίτητα ο ίδιος με αυτόν που θα τον κατανοείτε σε ένα χρόνο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η προηγούμενη κατανόηση ήταν λάθος.
Ο άνθρωπος αλλάζει, οι καταστάσεις αλλάζουν και η οπτική γωνία αλλάζει.
Γι' αυτό η αυτογνωσία ίσως τελικά να μην είναι ένας προορισμός.
Είναι μια συνεχής σχέση με τη δική μας εμπειρία.
